Układy równań (16) Wyrażenia algebraiczne (39) jeśli zdanie jest prawdziwe, lub F – jeśli jest fałszywe. ma nieskończenie wiele rozwiązań
Interpretacja geometryczna układu równań pozwala łatwo zobrazować graficznie rozwiązania tego układu. Dzięki temu możemy w prosty sposób analizować wzajemne położenie i relacje między przecinającymi się prostymi czy płaszczyznami. Geometria umożliwia również intuicyjne zrozumienie idei równań liniowych i ich rozwiązań.
Fast Money. Układ oznaczony, nieoznaczony, sprzeczny jest dość łatwy do rozpoznania na podstawie obliczeń. Układ równań jest oznaczony, gdy podczas obliczeń otrzymasz jedno rozwiązanie np.: \(\left\{ \begin{matrix} x=3 \\ y=2 \\ \end{matrix} \right.\) Układ równań jest nieoznaczony (tożsamościowy), gdy podczas obliczeń otrzymasz tożsamość np.: 0=0, 1=1, 3=3 itp. Z lewej strony i prawej strony równania otrzymujesz identyczne liczby najczęściej 0=0. Taki układ ma nieskończenie wiele rozwiązań. Układ równań jest sprzeczny, gdy podczas obliczeń otrzymujesz sprzeczność – „fałsz matematyczny” np.: 0≠3, 4≠0, 5≠6 itp. Występuje tu brak rozwiązań. Interpretacja graficzna układu równań Interpretacją układu równań w układzie współrzędnych jest para prostych. Układ równań posiada dwa równania. Każde z nich można narysować w układzie współrzędnych jako prostą. W pierwszej kolumnie jest układ oznaczony. Podczas obliczeń otrzymujemy parę liczb: \(\left\{ {\begin{array}{*{20}{c}} {x = 1}\\ {y = 2} \end{array}} \right.\). Liczby x=1 i y=2 są jednocześnie współrzędnymi punktu przecięcia dwóch prostych, których równania są określone przez układ równań. Zatem punkt przecięcia się prostych jest rozwiązaniem graficznym układu równań. W drugiej kolumnie jest układ nieoznaczony. Gdybyś wykonał rachunki wyjdzie nam tożsamość: 0=0. Pozornie równania w tym układzie wyglądają inaczej, ale tak na prawdę można doprowadzić oba równania do tej samej postaci. A skoro równania opisujące proste są identyczne zatem interpretacją układu nieoznaczonego są dwie proste leżące jedna na drugiej (będące tą samą prostą). W takim przypadku mamy nieskończenie wiele punktów wspólnych między tymi dwiema prostymi. Stąd układ nieoznaczony ma nieskończenie wiele rozwiązań. W trzeciej kolumnie jest układ sprzeczny. Podczas obliczeń otrzymałbyś sprzeczność 0≠-5. W układzie współrzędnych taki układ równań prezentuje się w postaci dwóch prostych równoległych, które nie mają wspólnych punktów. Stąd układ sprzeczny nie ma rozwiązań. Zadanie. Rozwiąż układy równań i odpowiedz, który z nich jest oznaczony, nieoznaczony lub sprzeczny. Zobacz na stronie Zobacz na YouTube Równania w układach równań mogą być zapisane między innymi w: 1. Postaci ogólnej prostej Ax+By+C=0 2. Postaci kierunkowej y=ax+b Układ oznaczony, nieoznaczony lub sprzeczny dla dwóch równań zapisanych w postaci ogólnej Układ dwóch równań zapisanych w postaci ogólnej: \[\left\{ \begin{matrix} {{A}_{1}}x+{{B}_{1}}y+{{C}_{1}}=0 \\ {{A}_{2}}x+{{B}_{2}}y+{{C}_{2}}=0 \\ \end{matrix} \right.\] jest oznaczony, jeśli \(\frac{{{A_1}}}{{{A_2}}} \ne \frac{{{B_1}}}{{{B_2}}}\) jest nieoznaczony, jeśli \(\frac{{{A_1}}}{{{A_2}}} = \frac{{{B_1}}}{{{B_2}}} = \frac{{{C_1}}}{{{C_2}}}.\) W praktyce jedno z równań można doprowadzić do postaci drugiego równania tak, że \({A_1} = {A_2};\;{B_1} = {B_2};\;{C_1} = {C_2}\) jest sprzeczny, jeśli \(\frac{{{A_1}}}{{{A_2}}} = \frac{{{B_1}}}{{{B_2}}} \ne \frac{{{C_1}}}{{{C_2}}}.\) W zadaniach matematycznych można jedno z równań sprowadzić do postaci drugiego tak, że będą się różnić się tylko liczbami, wyrazami wolnymi bez literek. Więc warunek można uprościć do \({A_1} = {A_2};\;{B_1} = {B_2};\;{C_1} \ne {C_2}\) Układ oznaczony, nieoznaczony lub sprzeczny dla dwóch równań zapisanych w postaci kierunkowej prostej: Układ dwóch równań zapisanych w postaci kierunkowej: \[\left\{ {\begin{array}{*{20}{l}} {y = {a_1}x + {b_1}}\\ {y = {a_2}x + {b_2}} \end{array}} \right.\] jest oznaczony, jeśli \({a_1} \ne {a_2}\), współczynniki \({b_1},{b_2}\) są dowolne. jest nieoznaczony, jeśli \({a_1} = {a_2};\;{b_1} = {b_2}.\) W tego typu układach dwa równania są identyczne. Jeśli nie wyglądają tak samo to można przekształcić jedno z nich do postaci drugiego równania, aby otrzymać w końcu identyczne równania. jest sprzeczny, jeśli \({a_1} = {a_2};\;{b_1} \ne {b_2}\). Układy sprzeczne posiadające równania w postaci kierunkowej różnią się tylko współczynnikiem „b”, a pozostała część równań jest identyczna. Porównanie układu oznaczonego, nieoznaczonego i sprzecznego Zadanie. Poniższe zdania odnoszą się do następującego układu \(\left\{ \begin{matrix} 6x-15y=15 \\ 2x-5y=5 \\ \end{matrix} \right.\). Wskaż zdanie prawdziwe. A. Rozwiązaniem układu równań jest dokładnie jedna para liczb. B. Zamieszczony układ równań ma nieskończenie wiele rozwiązań. C. Każda para liczb rzeczywistych jest rozwiązaniem układu. D. Zamieszczony obok układ równań nie ma rozwiązań. Zobacz na stronie Zobacz na YouTube Zadanie. Odpowiedz, czy dany układ jest oznaczony, nieoznaczony (tożsamościowy) lub sprzeczny. \[\left\{ {\begin{array}{*{20}{c}} {8x – 6y = 5\quad }\\ { – 4x + 3y = – 2,5} \end{array}} \right.\] \[\left\{ {\begin{array}{*{20}{c}} {4x – \frac{1}{2}y = 3}\\ {8x – y = 8\,\;} \end{array}} \right.\] Zobacz na stronie Zobacz na YouTube Układ sprzeczny – brak rozwiązań Zadanie. Rozwiąż układ równań. Określ, czy jest to układ oznaczony, nieoznaczony, czy sprzeczny. \[\left\{ {\begin{array}{*{20}{c}} {2x – 3y = 5}\\ {2x – 3y = 6} \end{array}} \right.\] \[\left\{ {\begin{array}{*{20}{c}} {2x – 3y = 5}\\ {4x – 6y = 20} \end{array}} \right.\] Treść dostępna po opłaceniu abonamentu Ucz się matematyki już od 25 zł. Instrukcja premium Uzyskaj dostęp do całej strony Wesprzyj rozwój filmów matematycznych Zaloguj się lub Wykup Sprawdź Wykup Anuluj Pełny dostęp do zawartości na 15 dni za dostęp do zawartości na 30 dni za dostęp do zawartości na 45 dni za zł. Anuluj Układ nieoznaczony – wiele rozwiązań Zadanie. Rozwiąż układ równań. Określ, czy jest to układ oznaczony, nieoznaczony, czy sprzeczny. \[\left\{ {\begin{array}{*{20}{c}} {5x + 4y = 2}\\ {5x + 4y = 2} \end{array}} \right.\] \[\left\{ {\begin{array}{*{20}{c}} {5x + 4y = 2}\\ {15x + 12y = 6} \end{array}} \right.\] Treść dostępna po opłaceniu abonamentu. Zadanie. Podaj jakie liczby należy wstawić za literkę „a” i „b”, aby układy były oznaczone, nieoznaczone i sprzeczne. \[\left\{ {\begin{array}{*{20}{c}} {3x – 4y = 5}\\ {ax – 4y = b} \end{array}} \right.\] Treść dostępna po opłaceniu abonamentu. Zadanie. Nie wykonując obliczeń określ, który układ jest oznaczony, nieoznaczony lub sprzeczny. \[\left\{ {\begin{array}{*{20}{c}} {0,5x + 0,3y = 3}\\ {x + 0,6y = 4,3} \end{array}} \right.\] \[\left\{ \begin{matrix} x+3y=10 \\ 2x+6y=20 \\ \end{matrix} \right.\] \[\left\{ {\begin{array}{*{20}{c}} {2x + 2y = 4}\\ {x – 2y = 5} \end{array}} \right.\] Treść dostępna po opłaceniu abonamentu. Bądź na bieżąco z
RozwiązanieZatem nasz układ równań nie jest układem Cramera (nie ma jednego rozwiązania) i do jego rozwiązania nie można zastosować wzorów są 2 przypadki, albo układ jest sprzeczny (nie ma rozwiązań), albo ma nieskończenie wiele że, gdy pomnożymy drugie równanie przez -2, to otrzymamy następujący układ równań (równoważny wyjściowemu):\[\left\{\begin{array}{c}2x-6y=4\\2x-6y=-2\end{array}\right.\]Układ ten jest sprzeczny, ponieważ gdy odejmiemy równania stronami, to otrzymamy sprzeczność 0= nasz wyjściowy układ równań też jest sprzeczny (nie posiada rozwiązań). UWAGA Układ nie jest układem Cramera, ponieważ macierz główna układu (ozn. A) jest osobliwa (ma wyznacznik równy 0).
Układ równań może nie mieć w ogóle rozwiązań, może mieć jedno rozwiązanie oraz nieskończenie wiele rozwiązań. W każdej z tych sytuacji ma przypisaną odpowiednią nazwę. Powiemy, że układ równań jest: oznaczony - jeżeli ma jedno rozwiązanie nieoznaczony - jeżeli ma nieskończenie wiele rozwiązań sprzeczny - jeżeli nie ma rozwiązań Jak wygląda rozwiązanie graficzne w każdym z tych przypadków? Dla układu oznaczonego proste przecinają się w 1 punkcie. Dla układu nieoznaczonego proste pokrywają się. Dla układu sprzecznego proste są równoległe i nie pokrywają się.
układ równań ma nieskończenie wiele rozwiązań jeśli